Decennialang hebben de regeringen van veel Arabische staten de agressie van Iran voornamelijk bekeken door de bril van het conflict met Israël. Die illusie is nu aan diggelen geslagen.
De afgelopen week heeft het Iraanse regime opnieuw aangetoond dat zijn ambities veel verder reiken dan alleen de vernietiging van Israël. Teheran heeft een ongekende campagne van raket- en drone-aanvallen gelanceerd tegen verschillende Arabische staten, gericht op kritieke infrastructuur, schepen, luchthavens, olie-installaties, elektriciteitscentrales, ontziltingsinstallaties, havens en zelfs woonwijken.
Deze aanvallen zouden elke twijfel moeten wegnemen: de oorlog van Iran is niet alleen gericht tegen Israël. Het is een oorlog tegen het hele Midden-Oosten en, uiteindelijk, tegen de Verenigde Staten en het Westen.
De recente escalatie legt ook de fatale tekortkoming bloot in het memorandum van overeenstemming dat slechts enkele weken eerder tussen Washington en Teheran was ondertekend. De overeenkomst was bedoeld om de spanningen te verminderen en veilige scheepvaart door de Straat van Hormuz te garanderen. In plaats daarvan schond Iran onmiddellijk zijn verplichtingen.
Vanaf 6 juli hervatte Iran de aanvallen op commerciële schepen in de Straat van Hormuz, ondanks de toezegging om een veilige doorvaart voor internationale schepen te waarborgen. De aanvallen leidden tot Amerikaanse militaire aanvallen op Iraanse doelen. Teheran lanceerde vervolgens raketten en drones, niet alleen tegen Amerikaanse doelen, maar ook tegen infrastructuur in Arabische landen in de Golfregio en in Jordanië, vermoedelijk om druk uit te oefenen op de Amerikaanse president Donald J. Trump om de Amerikaanse vuurkracht in te trekken en in plaats daarvan terug te keren naar tijdverspillende onderhandelingen over een tijdverspillende "deal" die Iran toch al niet zou nakomen.
Het Iraanse regime heeft nooit enige bereidheid getoond om zich aan afspraken te houden als die in strijd zijn met zijn revolutionaire ideologie of strategische doelstellingen. Het recentste memorandum van overeenstemming tussen Iran en de VS is hetzelfde lot beschoren als talloze eerdere afspraken met Teheran: het is verworden tot niet veel meer dan waardeloos papier.
In werkelijkheid waren de onderhandelingen erger dan tijdverspilling, behalve dan om te zien of er überhaupt een akkoord mogelijk zou zijn met een regime dat alleen al in januari meer dan 50.000 van zijn eigen burgers heeft vermoord. De onderhandelingen hebben zelfs schade aangericht. Ze gaven het regime de tijd om verborgen raketten terug te halen en, met hulp van China en Rusland bij het richten, het vuren op Amerikaanse troepen en bondgenoten in de Golf te hervatten.
Deze reeks gebeurtenissen is nauwelijks verrassend, en dezelfde ramp geldt voor de terroristische bondgenoten van Iran.
Hamas heeft herhaaldelijk staakt-het-vuren-overeenkomsten geschonden voordat het op 7 oktober 2023 zijn invasie van Israël lanceerde. Hezbollah heeft internationale resoluties die ontwapening eisen genegeerd en heeft herhaaldelijk staakt-het-vuren-overeenkomsten geschonden. De Houthi's in Jemen zijn doorgegaan met het aanvallen van de internationale scheepvaart, ondanks meerdere diplomatieke initiatieven en afspraken.
Onderhandelingen met terroristische organisaties of het regime dat hen steunt, hebben steevast hetzelfde resultaat opgeleverd: meer geweld en terrorisme.
De huidige golf van Iraanse aanvallen illustreert precies waarom.
De afgelopen maanden heeft Iran aanhoudende raket- en drone-aanvallen uitgevoerd op ten minste zevenArabische landen.
Commerciële schepen in de Straat van Hormuz werden geraakt. Koeweit, Bahrein en Jordanië werden het doelwit van gecoördineerde raket- en drone-aanvallen. Qatar werd voor de tweede keer in één week aangevallen. Koeweit kreeg directe treffers op een olie-installatie, een elektriciteitscentrale en een ontziltingsinstallatie te verduren en zag zich genoodzaakt de vluchten op de internationale luchthaven van Koeweit op te schorten. Saoedi-Arabië gaf noodraketwaarschuwingen af toen Iraanse projectielen zijn grondgebied bedreigden.
Zelfs Oman, dat al lange tijd hartelijke betrekkingen met Teheran onderhoudt en als tussenpersoon tussen Iran en de VS heeft gefungeerd, bleef niet gespaard.
Teheran beweert dat het zich uitsluitend richt op Amerikaanse militaire installaties. De werkelijkheid vertelt een ander verhaal.
Er zijn burgers gedood, woonwijken getroffen en luchthavens, hotels, havens, olie-installaties en andere civiele infrastructuur hebben aanzienlijke schade opgelopen.
Dit zijn geen aanvallen op militaire installaties. Het zijn daden van staatsterrorisme, gericht op puur civiele infrastructuur en bedoeld om hele samenlevingen te intimideren.
De Arabische Liga had gelijk toen zij de aanvallen veroordeelde als "gruwelijke en roekeloze" schendingen van de soevereiniteit van Arabische staten. Zij waarschuwde dat de acties van Iran "een ernstige en ongekende escalatie vormen die de veiligheid en stabiliteit van de gehele regio bedreigt."
De Arabische Liga bevestigde tevens haar "volledige solidariteit en onwankelbare steun" aan de Arabische landen die door Iran worden aangevallen.
Deze verklaringen zijn welkom, maar woorden alleen zullen het Iraanse regime niet tegenhouden.
Al jaren bouwt Iran systematisch een imperium van gewapende bondgenoten op in de Arabische wereld. Iran domineert Libanon via Hezbollah. Het oefent enorme invloed uit op Irak via sjiitische milities. Het heeft de Houthi's in Jemen omgevormd tot een zwaarbewapende strijdmacht die in staat is een van 's werelds belangrijkste maritieme handelsroutes te bedreigen. Het blijft Hamas en de Palestijnse Islamitische Jihad in de Gazastrook en op de Westelijke Jordaanoever financieren. De invloed van Iran reikt ook tot diep in Syrië.
Samen vormen deze terroristische organisaties wat Teheran trots de "As van het Verzet" noemt. In werkelijkheid is het een as van terrorisme. Het doel ervan is niet alleen Israël te vernietigen. Het is erop gericht de revolutionaire sjiitisch-islamistische ideologie van Iran te verspreiden, gematigde Arabische regeringen te ondermijnen, de Amerikaanse invloed uit het Midden-Oosten te verdrijven en uiteindelijk de jihad (heilige oorlog) tegen het Westen te voeren.
Die agenda werd deze week onderstreept in een verklaring die wordt toegeschreven aan de Iraanse Opperste Leider Mojtaba Khamenei, waarin hij verklaarde dat "de Amerikaanse vijand" zich moet voorbereiden op "onvergetelijke lessen" van Iran en de "As van het Verzet."
Dit is niet de taal van een regime dat vrede nastreeft. Het is de taal van een regime dat openlijk dreigt met voortdurende oorlog.
De agressie van Iran holt gestaag de sympathie uit die het ooit bij veel Arabieren genoot. Het ware gezicht van het regime is onmogelijk nog te verbergen. Deze nieuwe strijdlust zou een keerpunt moeten zijn voor Arabische regeringen.
Volgens de nieuwswebsite MBN:
"Ahmed Alkhuzei, een vooraanstaande analist in Bahrein, zei dat naarmate de oorlog voortduurt, mensen de gevolgen ervan steeds meer in hun dagelijks leven ondervinden. Daardoor, zo zei hij, zijn ze eerder geneigd Teheran niet als slachtoffer te zien, maar als een destabiliserende kracht waarvan de acties hun veiligheid en welvaart rechtstreeks bedreigen.
"'Iran wordt omgevormd van een verre geopolitieke speler tot de directe bron van instabiliteit', vertelde hij aan MBN."
Iran is niet louter een probleem van Israël. Zijn raketten bedreigen de hoofdsteden in de Golf. Zijn proxies destabiliseren Arabische regeringen. Zijn aanvallen brengen Arabische economieën in gevaar. De ideologie van het Iraanse regime verwerpt vreedzame coëxistentie en normalisatie tussen Arabieren en Israëli's – net als de ideologie van de Moslimbroederschap, die momenteel wordt belichaamd door Qatar en Turkije.
Een van de belangrijkste strategische doelstellingen van Teheran is altijd geweest om de Abraham-akkoorden te saboteren en verdere normalisatie tussen Israël en zijn Arabische buurlanden te verhinderen. Iran beseft dat regionale vrede en samenwerking zijn revolutionaire verhaal verzwakken en de invloed van zijn terroristische bondgenoten verminderen.
De Arabische staten hebben daarom alle reden om zich openlijk aan de zijde van de Verenigde Staten en Israël te scharen in de strijd tegen de Iraanse dreiging.
Het gaat hier niet om het kiezen van partij in het conflict van iemand anders. Het gaat om het verdedigen van hun eigen soevereiniteit, hun eigen belangen, hun eigen burgers en hun eigen toekomst.
De les van de afgelopen week: zolang het regime in Teheran vastbesloten blijft om zijn "islamitische revolutie" te exporteren en zijn netwerk van terroristische proxies in stand te houden, kan er geen sprake zijn van echte veiligheid of stabiliteit in het Midden-Oosten.
Het memorandum van overeenstemming van Islamabad is al mislukt: het berustte op de verkeerde veronderstelling dat het Iraanse regime hun toezeggingen zouden nakomen. De eigen geschiedenis van de Islamitische Republiek en haar recente raket- en drone-aanvallen op de Arabische wereld bewijzen het tegendeel.
Vrede kan niet worden gebouwd op basis van afspraken met een regime dat elke overeenkomst louter beschouwt als een nieuwe tactische pauze in zijn langdurige oorlog tegen de VS, Israël en zijn Arabische buren.
Zolang het Iraanse regime zijn expansionistische ambities niet opgeeft of niet meer in staat is deze na te streven, zal het Midden-Oosten gevangen blijven in terugkerende cycli van geweld. Tot die tijd doen de Arabische staten er goed aan te beseffen dat dit net zo goed hun strijd is als die van Israël.
Khaled Abu Toameh is een bekroond journalist, gevestigd in Jeruzalem.