Bijna een jaar lang hield de internationale gemeenschap vol dat er geen toekomst voor de Gazastrook kon zijn, tenzij Hamas van elk wapen, elke tunnel, elke raketfabriek en elke militaire capaciteit zou worden ontdaan.
Het vredesplan van de Amerikaanse president Donald J. Trump uit september 2025 was ondubbelzinnig: Gaza zou worden gedemilitariseerd, de terroristische infrastructuur vernietigd en wapens zouden permanent onbruikbaar worden gemaakt.
Artikel 13 van Trumps 20-puntenplan luidt:
"Alle militaire, terroristische en offensieve infrastructuur, met inbegrip van tunnels en wapenproductiefaciliteiten, zal worden vernietigd en niet worden herbouwd. Er zal een proces van demilitarisatie van Gaza plaatsvinden onder toezicht van onafhankelijke waarnemers, waarbij wapens via een overeengekomen ontmantelingsproces permanent onbruikbaar worden gemaakt, ondersteund door een internationaal gefinancierd terugkoop- en re-integratieprogramma, dat volledig door de onafhankelijke waarnemers wordt geverifieerd."
Nu lijkt die duidelijke doelstelling echter te zijn vervangen door iets radicaal anders. In plaats van het wapenarsenaal van Hamas uit te schakelen, bespreken de onderhandelaars het opslaan van wapens, het overdragen ervan aan een andere Palestijnse partij en zelfs het toestaan dat Hamas-leden "persoonlijke vuurwapens" behouden.
Het oorspronkelijke doel van het vredesplan van Trump was niet om het wapenarsenaal van Hamas te verplaatsen. Het was om het permanent uit te schakelen. Het vervangen van "demilitarisatie" door "opslag" is een overwinning voor Hamas en andere Palestijnse terreurgroeperingen in de Gazastrook.
In de nieuwste overeenkomst tussen Trumps Vredesraad en Hamas, getiteld "Een routekaart voor de voltooiing van de uitvoering van het alomvattende vredesplan van president Trump in Gaza" staat:
"Een proces voor het buiten gebruik stellen en opslaan van zware wapens, militaire productielocaties, wapenopslagplaatsen en tunnels zal van start gaan na de voltooiing van de resterende verplichtingen uit hoofde van het Protocol van Sharm Sheikh, de instelling van de NCAG [Nationaal Comité voor het Bestuur van Gaza] en de inzet van de ISF [Internationale Stabilisatiemacht]."
Hoe is de belofte van permanente demilitarisatie veranderd in een discussie over magazijnen vol wapenvoorraden van Hamas? Wapens die in magazijnen zijn opgeslagen, blijven functionele wapens. Explosieven die vandaag worden opgeslagen, kunnen morgen gemakkelijk weer worden gebruikt. Raketfabrieken die in stand worden gehouden, kunnen de productie hervatten. Tunnels die in kaart worden gebracht in plaats van vernietigd, kunnen opnieuw worden gebruikt.
De kwestie is nooit geweest waar Hamas zijn wapens bewaart. De kwestie is altijd geweest dat Hamas toegang tot die wapens heeft.
De veronderstelling dat het NCAG of de ISF zou kunnen voorkomen dat terroristen de controle over de opgeslagen wapens terugkrijgen, is volkomen misleidend. Nog verontrustender is de bewering in de nieuwe overeenkomst dat "er geen wapens mogen worden overgedragen of overhandigd aan Israël of niet-Palestijnse partijen".
Het overdragen van wapens van de ene Palestijnse groep naar de andere is geen demilitarisatie.
Even verontrustend is de voorwaarde die in de nieuwe routekaart wordt gesteld dat ontwapening afhankelijk is van een Israëlische terugtrekking uit de Gazastrook:
"Dit proces [het buiten gebruik stellen en opslaan van zware wapens, militaire productielocaties, wapenopslagplaatsen en tunnels] moet gekoppeld worden aan een gefaseerde Israëlische terugtrekking uit de gebieden onder zijn controle in Gaza en het buiten gebruik stellen van [door Israël gesteunde] gewapende milities."
Waarom zou een terroristische organisatie die op 7 oktober 2023 het bloedbad in Israël heeft gepleegd, de voorwaarden voor haar eigen ontwapening mogen dicteren? Geen enkel land dat tegen ISIS of Al-Qaeda vecht, zou eerst zijn troepen terugtrekken en pas daarna hopen dat terroristen vrijwillig hun wapens inleveren. Hamas zou niet moeten onderhandelen over de voorwaarden van haar nederlaag. De organisatie moet worden gedwongen zich onvoorwaardelijk over te geven en te ontwapenen.
Terwijl de besprekingen over ontwapening gaande waren, zou Hamas onder het mom van "persoonlijk bezit" zijn begonnen met het uitdelen van meer automatische geweren aan zijn strijders. Het Israëlische Kan News citeerde een anonieme Palestijnse bron die zei dat het doel van de uitdeling van geweren was om ervoor te zorgen dat de wapens in handen van Hamas-leden blijven. "Hamas zal zich niet ontwapenen. Punt uit", verklaarde de bron.
Nog voordat de eerste fase zelfs maar was uitgevoerd, was Hamas al op zoek naar mazen in de wet.
Kort nadat de nieuwe routekaart was aangekondigd, zei de hoge Hamas-functionaris Ghazi Hamad in een interview met de Saoedische zender Al-Arabiya:
"De wapens zullen worden opgeslagen en niet worden overgedragen, en dit is afhankelijk van de toezegging van Israël. Wat we met de bemiddelaars zijn overeengekomen, is het opslaan van de wapens, niet het inleveren ervan. Onze politieke en civiele rol in Gaza blijft bestaan. Hamas heeft zijn nationale project om het Palestijnse land terug te winnen niet opgegeven en zal dat ook niet doen. Wij beschouwen de huidige fase als uitzonderlijk vanwege de omstandigheden waarin de Gazastrook zich bevindt."
Dit is dezelfde Ghazi Hamad die in het openbaar beloofde dat Hamas het bloedbad van 7 oktober keer op keer zou herhalen totdat Israël is uitgeroeid:
"We moeten Israël een lesje leren, en dat zullen we keer op keer doen. De Al-Aqsa-vloed [de naam die Hamas gebruikt om het bloedbad van 7 oktober te beschrijven] is slechts de eerste keer, en er zal een tweede, een derde en een vierde volgen, want wij hebben de vastberadenheid, de wil en de capaciteiten om te vechten."
Dit citaat alleen al zou het vertrouwen in de beloften van Hamas aan de Vredesraad moeten ondermijnen.
Iedereen die denkt dat de nieuw opgerichte NCAG op de een of andere manier Hamas zal confronteren en haar gezag over de terroristische organisatie zal opleggen, leeft in een illusie. Hamas regeert de Gazastrook al sinds 2007. De organisatie heeft de controle over duizenden gewapende mannen, inlichtingennetwerken, clan-allianties, financiële middelen en een diepgeworteld politiek en veiligheidsapparaat. Geen enkel technocratisch comité kan zomaar komen en een organisatie verdringen die bijna twee decennia lang meedogenloos haar macht heeft geconsolideerd.
Het veel waarschijnlijkere scenario is dat Hamas achter de schermen de touwtjes in handen blijft houden, terwijl een ander Palestijns orgaan de verantwoordelijkheid op zich neemt voor het bestuur, de salarissen van ambtenaren, de wederopbouw en het innen van internationale hulp.
Dit zou in wezen een kopie zijn van het Hezbollah-model in Libanon, waar een zwaarbewapende, door Iran gesteunde terroristische militie naast een formele regering bestaat, terwijl zij haar onafhankelijke militaire macht en uiteindelijke politieke invloed behoudt.
Voorstanders van de nieuwe routekaart stellen dat internationale waarnemers en de ISF toezicht zullen houden op de uitvoering. Internationale waarnemers kunnen toezicht houden op opslagplaatsen en de levering van humanitaire hulp, en de ISF kan Palestijnse veiligheidstroepen opleiden. Zij zullen Hamas niet confronteren als deze besluit zich opnieuw te bewapenen. Zij zullen zeker niet hun leven riskeren om terroristische infrastructuur te ontmantelen.
Binnen enkele uren na de bekendmaking van de routekaart verwierp het Iraanse Islamitische Revolutionaire Garde Corps het plan zonder meer, en verklaarde dat de poging om Hamas te ontwapenen "niets zal opleveren" en al was mislukt. Teheran beloofde dat "het verzet" (Hamas) standvastig zou blijven tot wat het de "definitieve overwinning" op Israël noemde.
Iran begrijpt Hamas beter dan wie dan ook, omdat het de terroristische organisatie al decennia lang financiert, bewapent en traint. Als het Iraanse regime het vooruitzicht op ontwapening van Hamas openlijk afwijst, waarom zou iemand anders dan geloven dat Hamas van plan is de overeenkomst na te leven?
Khaled Abu Toameh is een bekroond journalist, gevestigd in Jeruzalem.